Mag ik nu even??

Admin

Welkom

2010: ontwikkelingen
voor slachtoffers van medische fouten zie:
www.sin-nl.org,
www.zwartelijstartsen.nl
www.jankuks.nl

Voor internationale ontwikkelingen op het gebied van medische fouten en patientveiligheid zie www.ieu-alliance.eu.

De medische sector heeft erkend dat artsen hun patiënten niet informeren over medische fouten. Professor J. Legemaate schreef dit in zijn oratie bij de aanvaarding van zijn leerstoel gezondheidsrecht aan de Vrije Universiteit van Amsterdam mei 2006. Hij is topjurist van de artsenorganisatie Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). Volgens Legemaate verbieden de verzekeringsmaatschappijen de artsen ten onrechte om open te zijn tegen hun patiënten.*
Artsen zijn tegelijkertijd bang voor juridische procedures door de slachtoffers. Legemaate pleit voor een cultuuromslag binnen de medische wereld. Er moet een cultuur van openheid en eerlijkheid aangaande medische fouten ontstaan, schrijft hij.
Het is een goede ontwikkeling dat deze jurist hiervoor pleit. In de medische wereld heerst een "cultuur" van horen, zien en zwijgen die ten koste gaat van de patiënten. Deze staat in de medische sector bekend als de interne onderlinge zwijgplicht. Om dit te veranderen is eerlijkheid, bewustzijn en erkenning van de eigen verantwoordelijkheid van artsen nodig. Dit is precies wat Legemaate te weinig benadrukt. Hij verschuilt zich achter de schuld van de verzekeringsmaatschappijen. Een arts is, en blijft, verantwoordelijk voor het informeren van zijn patiënten, ook, en met name, in het geval van een medische fout. Ook dient hij de fout te rapporteren aan de Inspectie Gezondheidszorg, art 4a Kwaliteitswet. De verplichting tot het geven van informatie is vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandeling Overeenkomst (WGBO). Door de patiënt niet te informeren en de medische fout niet te erkennen, wordt de patiënt uitgesloten van verdere medische hulp. Niet alleen in het ziekenhuis waar de fout is gemaakt, ook in elk ander ziekenhuis krijgt het slachtoffer geen behandeling. Artsen dekken elkaar koste wat kost. Het belang van de collegialiteit en van de interne collectieve zelf opgelegde zwijgplicht is groter dan de professionele en morele plicht naar de patient, die het slachtoffer is geworden van een medische fout.

Officiële gegevens ontbreken dan ook. We weten niet welke en hoeveel fouten huisartsen, specialisten per vakgebied, verpleegkundigen en ziekenhuizen per afdeling en in het algemeen maken. We weten dus ook niet om hoeveel slachtoffers het gaat. Velen van hen weten niet eens dat er een medische fout is gemaakt. Ze worden hier namelijk in het algemeen niet over geïnformeerd.
Ook melden artsen, verpleegkundigen en ziekenhuizen meestal de medische fouten niet aan de Inspectie Gezondheidszorg, ondanks de wettelijke verplichting hiertoe, art 4a Kwaliteitswet.
De overheid en de artsenorganisatie hebben de afgelopen jaren plannen gemaakt om te komen tot systemen van registratie van medische fouten. Zij benadrukken het belang van veilig en vrijwillig melden door de artsen. Op deze manier proberen overheid en KNMG de artsen over te halen fouten te rapporteren. Tot nu toe verzwegen de artsen hun fouten uit angst voor juridische gevolgen.
Het is belangrijk dat medische fouten geregistreerd worden, maar de anonimiteit van Veilig Incident Melden (VIM) kan ertoe leiden dat de arts zijn verantwoordelijkheid voor de fout ontloopt. Wanneer fouten zorgvuldig geregistreerd worden, kunnen ze worden onderzocht en kan er van worden geleerd. Zo kan worden voorkomen dat dezelfde medische fouten in de toekomst weer worden gemaakt. Dit voorkomt veel leed. Het spreekt boekdelen dat onder andere bedrijfsongevallen, sportongevallen en verkeersongevallen al jaren geregistreerd worden. Medische fouten en hun slachtoffers worden doodgezwegen. Zo hebben de politieke en de media enkel oog voor ïncidenten", zogenaamd geïsoleerde gevallen en situaties. Zij besteden nauwelijks aandacht aan de structurele problematiek van medische fouten. Dit moet veranderen.

Medische fouten worden niet of nauwelijks geregistreerd in Nederland,ondanks de wettelijke verplichting hiertoe art 4a Kwaliteitswet. Exacte cijfers zijn dan ook niet bekend. In het buitenland, onder andere de VS, Canada, Australië, Nieuw Zeeland en Groot-Brittannië, zijn onderzoeken gedaan naar het percentage medische fouten bij ziekenhuisopnames. Bij 10% van de ziekenhuisopnames wordt een medische fout gemaakt, 1% hiervan is heel ernstig en leidt tot overlijden dan wel invaliditeit. Uit deze gegevens zijn de cijfers voor Nederland afgeleid. Per jaar overlijden ongeveer achtduizend mensen aan een medische fout. Nog eens achtduizend mensen worden invalide. Dit zijn schattingen, in werkelijkheid heeft men geen idee om hoeveel mensen het gaat. Deze cijfers kunnen het topje van een ijsberg zijn. Uit een opinieonderzoek eind 2005 blijkt dat in de afgelopen 35 jaar 6% van de Nederlanders boven de achttien jaar slachtoffer was van een grote medische fout. 16% was slachtoffer van een kleine medische fout. Dit komt neer op 25.000 tot 50.000 ernstige medische fouten per jaar.

Het is droevig gesteld met medische fouten in Nederland:

Patiënten krijgen niet te horen wanneer hun arts een fout maakt.
De fouten worden niet geregistreerd.
Veel mensen overlijden of worden invalide.

Omdat er geen onderzoek gedaan wordt naar medische fouten, leert de medische wereld er niet van. De fouten worden dus steeds herhaald. Er vallen onnodige slachtoffers. Wetenschappers uit diverse disciplines zijn het erover eens dat 50% van de medische fouten onnodig is. Als artsen, verpleegkundigen en ziekenhuizen hun verantwoordelijkheid zouden nemen en hun fouten eerlijk zouden registreren, kunnen de fouten onderzocht en geanalyseerd worden. Dan kunnen de oorzaken van de fouten achterhaald worden en kan bekeken worden of er sprake is van individuele dan wel systeemproblematiek, dan wel beide. Hierdoor kan het aantal slachtoffers omlaag en wordt een belangrijk maatschappelijk probleem aangepakt. Voorkomen is beter dan genezen! Iedereen kan het slachtoffer worden van een medische fout.

*Verzekeraar Medirisk moedigt -in theorie- de artsen die bij hen verzekerd te zijn om open te zijn. Doch dit heeft voorzover ons bekend nog geen concrete positieve resultaten voor slachtoffers van medische fouten of hun nabestaanden opgeleverd.